Podnosilac ukazuje da se u području obuhvata plana i neposredno uz njegove granice nalaze
potencijalni centri biodiverziteta Homoljskih planina, koji nisu u dovoljnoj meri
prepoznati i obrađeni u predmetnoj studiji. Postoje fotografijama i terenskim podacima
dokumentovani nalazi strogo zaštićenih vrsta koje nisu obuhvaćene studijom, a naročito
retkih, značajnih i indikatorskih vrsta herpetofaune i mikoflore. Ove vrste predstavljaju
važne pokazatelje očuvanosti staništa i stanja šumskih i planinskih ekosistema.
Planirana izgradnja i korišćenje pristupnih puteva, raskrčivanje i fragmentacija staništa,
zemljani radovi, transport teške mehanizacije, kao i izgradnja masivnih betonskih temelja za
noseće stubove, mogu dovesti do trajnog gubitka i degradacije staništa, promene vodnog
režima i mikroklimatskih uslova, erozije, uznemiravanja faune i prekida ekoloških
koridora. Posebno je sporno što uticaji na gljive i njihova staništa nisu adekvatno
vrednovani, iako su gljive suštinski deo funkcionisanja šumskih ekosistema i osetljivi
indikatori promena u životnoj sredini.
Iako su planirani objekti vetroparka pomereni izvan granica budućeg zaštićenog prirodnog
dobra Predela izuzetnih odlika „Gornjačka klisura“, lokacija vetroparka ostaje u njegovoj
neposrednoj blizini. Ekosistemi na vrhovima i padinama predviđenim za vetroagregate po
svojim prirodnim odlikama, staništima i vrstama ne razlikuju se suštinski od ekosistema
unutar predloženog zaštićenog područja. Administrativna granica budućeg zaštićenog dobra
ne predstavlja ekološku granicu, pa je neophodno proceniti i direktne, indirektne,
kumulativne i dugoročne uticaje celog kompleksa vetroparka, dalekovoda i prateće
infrastrukture na jedinstvenu prirodnu celinu.
Posebna primedba odnosi se na sam izbor lokacije. Prostor Homoljskih planina ima izuzetan
potencijal za razvoj ekoturizma, planinarstva, terenske nastave, naučnoistraživačkog rada i
promocije prirodnih vrednosti opštine. Izgradnja krupne energetske infrastrukture, novih
pristupnih puteva i betonskih platoa na dominantnim planinskim vrhovima proizvela bi
snažan i trajan antropogeni i vizuelni uticaj, čime bi bio umanjen prirodni, predeoni,
edukativni i turistički potencijal ovog područja.
Zahteva se:
1. da se studija dopuni nezavisnim, višesezonskim terenskim istraživanjima flore, faune,
gljiva i staništa, uz uključivanje postojećih fotografski dokumentovanih nalaza i stručnjaka
odgovarajućih oblasti;
2. da se izvrši celovita procena direktnih, indirektnih i kumulativnih uticaja vetroparka,
dalekovoda, pristupnih puteva, temelja, platoa i druge prateće infrastrukture na PIO
„Gornjačka klisura“ i povezane ekosisteme Homoljskih planina;
3. da se do okončanja dopunskih istraživanja i utvrđivanja stvarnog stanja biodiverziteta ne
odobravaju planska rešenja koja mogu prouzrokovati nepovratnu degradaciju staništa;
4. da se preispita izbor lokacije i razmotre alternative van ekološki i predeono
najvrednijih delova Homoljskih planina, uz davanje prioriteta očuvanju prirode i održivom
ekoturističkom razvoju opštine.
Imajući u vidu mogućnost nastanka nepovratnih posledica po strogo zaštićene vrste,
staništa i integritet budućeg zaštićenog područja, smatramo da predmetni elaborat u
sadašnjem obliku nije potpun i da ga je neophodno dopuniti i ponovo stručno razmotriti
pre usvajanja plana.
Marko Blagojević, dipl. biolog- ekolog
UGLjP Vilino kolo, Petrovac na Mlavi
